Przez wiele lat polscy rysownicy satyryczni nie mieli własnej organizacji zawodowej. Pomysł jej utworzenia pojawiał się już wcześniej, jednak dopiero w drugiej połowie lat 80. rozpoczęto konkretne działania zmierzające do powołania stowarzyszenia skupiającego autorów rysunku satyrycznego z całego kraju. Jednym z inicjatorów przedsięwzięcia był Eryk Lipiński – rysownik, satyryk, współtwórca tygodnika „Szpilki” oraz założyciel Muzeum Karykatury w Warszawie.
Dowcipy na tej stronie:
Listy Eryka Lipińskiego do karykaturzystów
W 1985 roku Lipiński rozesłał do wielu polskich autorów rysunku satyrycznego i karykatury list z pytaniami dotyczącymi planowanego utworzenia organizacji. Adresaci mieli odpowiedzieć m.in., czy widzą potrzebę powstania stowarzyszenia i czy byliby zainteresowani uczestnictwem w jego działalności.
Takie listy otrzymywali zarówno uznani twórcy, jak i młodsi rysownicy, którzy dopiero zdobywali rozpoznawalność w ogólnopolskiej prasie, których adresy Lipiński miał w swojej prywatnej bazie.
Zjazd założycielski w Warszawie
Do powołania Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykatury (SPAK) doszło 26 kwietnia 1987 roku podczas spotkania w Domu Literatury przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.
W zjeździe uczestniczyło 94 rysowników z całej Polski. Pierwszym prezesem organizacji został Eryk Lipiński, który od początku angażował się w integrację środowiska i reprezentowanie interesów polskich karykaturzystów.
Wśród uczestników zjazdu byli zarówno doświadczeni autorzy współpracujący od lat z prasą, jak i młodsi twórcy rozpoczynający zawodową karierę.
Muzeum Karykatury jako miejsce spotkań
Istotną rolę w działalności środowiska odgrywało również warszawskie Muzeum Karykatury przy ulicy Koziej, założone przez Eryka Lipińskiego. Instytucja była nie tylko miejscem organizacji wystaw, lecz także przestrzenią spotkań artystów oraz promocji polskiego rysunku satyrycznego.
Dla wielu młodych autorów pierwsza wizyta w muzeum wiązała się z możliwością zaprezentowania swoich prac i bezpośredniego kontaktu z bardziej doświadczonymi twórcami.
Pokolenie rysowników lat 80.
Druga połowa lat 80. była okresem dużej aktywności polskich karykaturzystów. Rysunki publikowano w ogólnopolskich tygodnikach i gazetach, organizowano konkursy oraz wystawy, a nazwiska autorów były dobrze znane czytelnikom prasy.
W tym czasie do grona regularnie publikujących rysowników należał także Szczepan Sadurski, którego prace ukazywały się m.in. na łamach „Szpilek”. Był najmłodszym uczestnikiem zjazdu założycielskiego SPAK.
Dorobek Eryka Lipińskiego
Eryk Lipiński zapisał się w historii polskiej satyry przede wszystkim jako współtwórca tygodnika „Szpilki”, wieloletni popularyzator rysunku satyrycznego oraz inicjator Muzeum Karykatury i współorganizator Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykatury.
Jego działalność miała wpływ nie tylko na rozwój tej dziedziny sztuki, ale także na integrację środowiska zawodowego, które po raz pierwszy zyskało własną ogólnopolską organizację.
Eryk Lipiński pozostaje ważną postacią w historii polskiej karykatury
Powstanie SPAK było jednym z najważniejszych wydarzeń w historii polskiej karykatury. Organizacja działa do dziś, podobnie jak założone przez Eryka Lipińskiego Muzeum Karykatury, przypominając o roli, jaką rysunek satyryczny odgrywał i nadal odgrywa w polskiej kulturze.
Eryk Lipiński: (c) DobryHumor.pl / CH
Zobacz też:
> Anegdoty o karykaturzystach
> Jak Sadurski wspomina poznanie Lipińskiego
