Wąchock stolicą humoru – dziś to określenie zna niemal każdy Polak. Miasteczko ze Świętokrzyskiego od dziesięcioleci kojarzy się z dowcipami o sołtysie, a jego nazwa na trwałe weszła do polskiej kultury popularnej. Mało kto jednak wie, kiedy i w jakich okolicznościach Wąchock oficjalnie otrzymał tytuł Stolicy Humoru. Historia ta prowadzi od dawnych kawałów, przez Partię Dobrego Humoru, aż po certyfikat, który zawisł w gabinecie włodarza miasta.
Dowcipy na tej stronie:
Skąd wzięły się dowcipy o Wąchocku?
Wąchock jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich miast, choć liczy niespełna dwa tysiące mieszkańców. Powód tej popularności jest prosty – od wielu dekad opowiada się o nim dowcipy.
Co ciekawe, wiele osób do dziś sądzi, że Wąchock to wieś. To efekt ogromnej popularności postaci wąchockiego sołtysa, który od lat występuje w żartach. Tymczasem Wąchock jest miastem, choć prawa miejskie odzyskał dopiero w 1994 roku.
Geneza kawałów o Wąchocku nie została jednoznacznie wyjaśniona. Jedni badacze twierdzą, że pierwsze żarty pojawiły się jeszcze przed I wojną światową. Inni są zdania, że narodziły się dopiero po II wojnie światowej. Istnieje także teoria, według której władze komunistyczne chciały ośmieszyć region związany z działalnością Armii Krajowej i legendarnym partyzantem Janem Piwnikiem „Ponurym”.
Niezależnie od prawdziwej genezy, jedno jest pewne: w czasach PRL-u dowcipy o Wąchocku znała już cała Polska.
Konkursy na dowcip nie stworzyły legendy Wąchocka
Często można spotkać się z opinią, że popularność dowcipów o Wąchocku zaczęła się od konkursów organizowanych w latach 90. To nieprawda. Żarty o Wąchocku były znane znacznie wcześniej. Konkursy i publikacje prasowe pomogły je jeszcze bardziej rozpropagować. Dzięki nim Wąchock mocniej zaistniał w mediach.
To ważne rozróżnienie, ponieważ pokazuje, że miasto nie stworzyło swojej legendy sztucznie. Wąchock funkcjonował w świadomości Polaków jako miejsce związane z humorem na długo przed rozpoczęciem działań promocyjnych.
Wąchock stolicą Polski? Żart Partii Dobrego Humoru
W historii miasta istotną rolę odegrała Partia Dobrego Humoru (PDH), międzynarodowa organizacja promująca uśmiech i pozytywne nastawienie do życia. 28 czerwca 2001 roku podczas Festiwalu Dobrego Humoru w Gdańsku odbyła się pierwsza demonstracja rodzącej się organizacji. Uczestniczyli w niej satyrycy z całej Polski, a pochód prowadził Krzysztof Skiba.
Jedno z haseł widniejących na transparentach brzmiało:
„Wąchock stolicą Polski”.
Nie był to jedynie żart umieszczony na transparencie. Pomysł znalazł się także w programie Partii Dobrego Humoru:
„Należy rozważyć możliwość przeniesienia stolicy kraju do Wąchocka. Polacy powinni o tym zdecydować w ogólnonarodowym referendum. Gdy to się stanie, będziemy postulować, aby Wąchock został stolicą Unii Europejskiej”.
Była to oczywiście satyryczna propozycja, ale doskonale pokazuje, jak silnie Wąchock był już wtedy kojarzony z humorem. Co ciekawe, tego samego dnia pierwszy mieszkaniec Wąchocka otrzymał legitymację Partii Dobrego Humoru.
Wąchock stolicą humoru od 2007 roku
Choć związki miasta z humorem były oczywiste od dawna, formalne potwierdzenie przyszło 8 czerwca 2007 roku. Podczas XVIII Dni Wąchocka odbyło się wydarzenie, które przeszło do historii miasta. Na scenie wręczono oficjalny Certyfikat Partii Dobrego Humoru, nadający Wąchockowi tytuł:
„Stolica Humoru”.
Dokument został podpisany przez prezesa Partii Dobrego Humoru Szczepana Sadurskiego. Tym samym po raz pierwszy w historii pojawiło się oficjalne potwierdzenie statusu miasta jako miejsca szczególnie kojarzonego z humorem.
Od tego czasu określenie „Wąchock stolicą humoru” zaczęło funkcjonować coraz szerzej w mediach, publikacjach internetowych i materiałach promujących miasto.
Certyfikat zawisł w gabinecie władz miasta
Dwa lata później Szczepan Sadurski odwiedził Wąchock niezapowiedzianie. Podczas wizyty okazało się, że certyfikat nie trafił do szuflady ani archiwum. Dokument wisiał w honorowym miejscu w gabinecie włodarza miasta. To pokazuje, że lokalne władze potraktowały wyróżnienie poważnie i dostrzegły jego znaczenie promocyjne.
Czy wcześniej mówiono o Wąchocku jako stolicy humoru?
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów. Przed czerwcem 2007 roku Wąchock był znany jako miasto dowcipów i sołtysa. Jednak określenie „stolica humoru” nie funkcjonowało powszechnie w oficjalnym obiegu medialnym. Dopiero przyznanie certyfikatu przez Partię Dobrego Humoru sprawiło, że nazwa zaczęła być używana regularnie.
Można więc powiedzieć, że dokument nie stworzył fenomenu Wąchocka, lecz oficjalnie go przypieczętował.
Ogólnopolskie Zjazdy Sołtysów przyciągnęły uwagę mediów
W promocji miasta ogromną rolę odegrały także wydarzenia organizowane już po odzyskaniu praw miejskich. W 1994 roku rozpoczęto organizację Ogólnopolskich Zjazdów Sołtysów. Powołano również instytucję Honorowego Sołtysa Wąchocka. To właśnie te wydarzenia przyciągały dziennikarzy i sprawiały, że o Wąchocku regularnie mówiły media z całego kraju.
Połączenie humorystycznej tradycji, postaci sołtysa i licznych imprez sprawiło, że marka miasta stała się wyjątkowo rozpoznawalna.
Pomnik sołtysa – symbol miasta
Jednym z najbardziej znanych symboli Wąchocka jest pomnik sołtysa. Monument odsłonięto 28 czerwca 2003 roku przy ulicy Kolejowej. Jego autorem jest kielecki artysta Sławomir Micek. Na cokole umieszczono napis:
„Sołtys na zagrodzie równy wojewodzie”.
Pomnik szybko stał się jedną z najchętniej fotografowanych atrakcji miasta i obowiązkowym punktem dla turystów odwiedzających Wąchock.
Szczepan Sadurski i związki z Wąchockiem
Prezes Partii Dobrego Humoru odwiedzał Wąchock wielokrotnie. Za pierwszym razem przyjechał prywatnie jako turysta i dziennikarz, później jako satyryk zapraszany przez organizatorów lokalnych wydarzeń w Wąchocku. Był jurorem konkursów kabaretowych, prezentował wystawy humoru i wręczał mieszkańcom legitymacje Partii Dobrego Humoru.
Jedną z nich otrzymał Marek Samsonowski – Honorowy Sołtys Wąchocka, który przez wiele lat był jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci związanych z miastem.
Dlaczego Wąchock jest dziś stolicą humoru?
Przez kilka dekad dzięki wydarzeniom organizowanym w mieście, a od 2007 roku również dzięki oficjalnemu certyfikatowi przyznanemu przez Partię Dobrego Humoru. Dziś określenie „Wąchock stolicą humoru” funkcjonuje powszechnie i dla wielu osób jest równie naturalne jak skojarzenie Krakowa ze Smokiem Wawelskim czy Torunia z piernikami.
Mało które polskie miasto może pochwalić się tak rozpoznawalną marką opartą na humorze. Wąchockowi udało się to znakomicie.
Wąchock stolicą humoru: (c) DobryHumor.pl / CH
Na zdjęciach: burmistrz Wąchocka i Certyfikat oraz Szczepan Sadurski, prezes Partii Dobrego Humoru
Zobacz też:
> Wybory. Partia Dobrego Humoru sięga po władzę w Wąchocku?
> Ciekawostki o Wąchocku
> Najlepsze kawały o Wąchocku
